Historie
De geschiedenis van Swartbroek


In de loop van de 16e eeuw werd Swartbroek genoemd als een buurtschap in het buitengebied (buitenie) van Weert. Er was in 1583 ook sprake van een eigen kapel, gewijd aan Sint-Cornelius. Deze werd in 1965 gesloopt.

Reeds in 1770 werd gepoogd om een priester in Swartbroek aan te stellen, aangezien de gelovigen voor hun kerkelijke plichten aangewezen waren op Weert, dat een zevental kilometers verwijderd was over slecht begaanbare wegen. In 1776 werd een eigen rectoraat ingesteld en in 1782 werd de rectorij gebouwd, die ook tegenwoordig nog bestaat. Ook was er eind 18e eeuw een lagere school. Het aantal inwoners van Swartbroek bedroeg toen ongeveer 200. Ook in de 19e eeuw betrof het een vrijwel geheel agrarische gemeenschap, met enkele ambachtelijke bedrijfjes (smederij en klompenmaker), en in 1840 kwam een steenbakkerij in productie, terwijl in 1890 een zuivelfabriekje werd geopend. Begin 20e eeuw waren er ook enkele winkeltjes en -op het hoogtepunt- een 17-tal café'tjes.



Bezienswaardigheden van Swartbroek.


De Sint Corneliuskerk:

Deze kerk werd gebouwd in 1924 . De architect was Jules Kayser.
Ze is gebouwd in baksteen in een expressionistische stijl.
De kruiskerk wordt geflankeerd door een aangebouwde vierkante toren, en gedekt door een tentdak.
Van belang zijn enkele glas-in-loodramen, evenals het hoofdaltaar, vervaardigd in 1925 door Joep Nicolas.
(een bekende glazenier van Roermond 1897 - 1972)
Sint Cornelius was paus en leefde in de 3de eeuw. ( feestdag 16 september)
Hij wordt aanroepen bij zenuwziekten, kinkhoest, jicht en vallende ziekte. Hij is ook de patroon van het hoornvee.
De Militaire Begraafplaats:

De Begraafplaats is een kerkhof achter de kerk.
Aan de noordwestzijde liggen 52 gesneuvelden uit de Tweede Wereldoorlog begraven, afkomstig uit landen van het Gemenebest,
nl. 50 Britse soldaten en 1 Britse vliegenier, 1 Franse vliegenier, dit graf is herkenbaar aan het kruis dat erop staat.
Op de begraafplaats staat een herdenkingskruis ( Cross of Sacrifice) naar ontwerp van Sir Reginald Blomfield.
Het is uitgevoerd in natuursteen en er is een bronzen zwaard op aangebracht.
De Rectorij:

Oorspronkelijk was Swartbroek een rectorij.
De rectorij aan de Pelmersheideweg werd gebouwd in 1781.
Molen De Hoop:

Deze molen werd in 1905 vanuit Vlaardingen verplaatst naar Swartbroek en herbouwd als beltmolen.
Tot in de jaren 50 van de 20ste eeuw heeft ze als korenmolen dienst gedaan.
In de daaropvolgende jaren werd een deel van de belt afgegraven om plaats te maken voor een opslagloods.
In 1987 is De Hoop maalvaardig gerestaureerd waarbij hij is verhoogd en tot stellingmolen is verbouwd.
Sindsdien maalt de molen op professionele basis graan ook voor de consumptie.
De molen is op afspraak te bezoeken.
De naam De Hoop is voor Limburg een vrij ongebruikelijke naam voor een molen, maar komt in andere gebieden vaak voor.
Bij de verhuizing naar Swartbroek heeft de molen zijn oorspronkelijke naam behouden.
Het kapelletje van de H. Drie Gezusters:

Johannes van Geleuken vraagt in 1873 een vergunning aan om een kapelletje te mogen bouwen van ongeveer 2,5 meter in het vierkant aan de Koolenstraat.
In deze kapel, bedoeld als rustkapel, tijdens processies ontstond al vrij spoedig een verering tot de drie H. Gezusters.
Deze devotie schijnt vanuit België naar onze streek overgebracht te zijn.
De traditie heeft van deze heilige vrouwen Genoveva, Eutropia en Bertilia, die geen familie van elkaar waren en in verschillende periodes leefden gezusters gemaakt.
Deze H. Gezusters worden aangeroepen tegen alle mogelijke ziekten zoals oogkwalen ,koorts, eczeem en huiduitslag.
Vooral voor de eerste wereldoorlog kwamen drommen pelgrims vanuit België naar Swartbroek.
Het St. Servatiuskapelletje in Swartbroek

In 1873 kreeg Joseph Caris vergunning voor het oprichten van een kapelletje, ter ere van de H. Servatius ( feestdag 13 mei),
op de hoek van de Ringstraat, langs de Ittervoorterweg.
St. Servatius wordt aangeroepen als patroon tegen moeraskoorts en malaria.
Waarschijnlijk kwamen deze ziekten toendertijd nogal veel voor in Swartbroek.
Natuurgebied De Krang

Krang is een Nedersaksisch woord en betekend tegendraads, eigenzinnig.
Dit natuurgebied ligt ten zuiden van ons dorp. De oppervlakte bedraagt ongeveer 300 hectaren.
Het gebied bestaat uit loof- en naaldhout, grasland en bolle akkers..
Het is een moerassig gebied met vele poelen waarin amfibieën leven, voornamelijk salamanders.
De bladeren van het houtgewas en de loofbomen vallen op de bodem van de poelen en geven het water een zwarte schijn.
Broek betekent moerasland. Dit verklaart de naam van ons dorp Swartbroek.
Er zijn vele wandelroutes uitgezet en er is ook een fietspad aangelegd door het natuurgebied.

       


Veldkruisen:

Langs de Ittervoorterweg/Hoek Kreemersweg.

















Langs de Ittervoorterweg / Hennestraatje.


foto's: Piet van Aarle: